حسين مير حيدر

73

معارف گياهى ( فارسى )

هارمين « 1 » ، هارمالين « 2 » ، هارمالول « 3 » و پگانين « 4 » يا وازىسين « 5 » وجود دارد . از شكوفه‌هاى اسفند و ساقهء اسفند آلكالوئيد پگانين گرفته مىشود . آلكالوئيد هارمالين با غلظت 25000 / 1 روى قورباغه تأثير داده شده به اين ترتيب كه قلب قورباغه را با آن محلول خيس كرده‌اند در نتيجه فعاليت قلبى قورباغه كاهش يافته و براديكارديا ( كند شدن ضربان قلب ) ايجاد شده است و نتيجهء آزمايش اثر آلكالوئيد هارمين نيز تقريبا مانند آلكالوئيد هارمالين بوده است . آلكالوئيدهاى اسفند در مورد تعدادى جانوران پست بخصوص در كرمها و تك‌سلولىها آثار مسموم‌كننده نشان داده است . اسفند در سيستم مراكز عصبى در موارد Encephalitis lethargica اثر محرك دارد . انسفالى تيس لتارجيكا نوعى تورم يا التهاب مغزى همه‌گير است كه با پيدايش ضعف و سستى و رخوت در بدن مشخص مىشود [ G . I . M . P . ] . گزارش بررسىهاى شيميايى ديگرى حاكى است كه گياه اسفند علاوه بر 4 آلكالوئيد يادشده داراى كينازولين « 6 » مىباشد . آلكالوئيد هارمين مهمترين است كه در تمام قسمتهاى مختلفهء گياه وجود دارد . دانهء رسيدهء اسفند در حدود 8 / 5 - 8 / 3 درصد از 4 آلكالوئيد اصلى را دارا مىباشد . اين آلكالوئيدها از نظر سميت در تماس معمولى بىاثر هستند ولى به شكل بخور و دود بر ضد آلكها مؤثر مىباشند . و در غلظت بالا بر ضد جانوران آبى مؤثر است و در مورد كپكها و باكترىها و انگلهاى روده‌اى كشنده است [ S . G . I . M . P . ] . خواص - كاربرد گياه اسفند قاعده‌آور است . ترشح شير را زياد مىكند و در موارد سقط جنين به كار مىرود . به علاوه براى تقويت نيروى جنسى مؤثر است . دانهء اسفند مخدر است و به عنوان تب‌بر و براى كاهش درد معده تجويز مىشود . در مردان براى معالجهء

--> ( 1 ) . Harmine ( 2 ) . Harmaline ( 3 ) . Harmalol ( 4 ) . Peganine ( 5 ) . Vasicine - Peganine ( 6 ) . Quinazoline